Chia sẻ kinh nghiệm thực hiện Công ước Ramsar ở Đông Nam Á

Các vùng đất ngập nước ở Đông nam Á rất quan trọng đối với đa dạng sinh học, phát triển kinh tế và sự thịnh vượng của các cộng đồng dân cư. Từ trước đến nay, các vùng đất ngập nước đã từng bị xem là đất hoang và bị cải tạo thành các dạng sử dụng đất khác, rất nhiều cùng đất ngập nước quan trọn trong khu vực hiện không được bảo vệ và đang bị đe dọa nghiêm trọng. Nhận thức được tầm quan trọng của đất ngập nước, nhiều quốc gia trong khu vực đã tham gia công ước Ramsar và qua đó cam kết sử dụng khôn khéo đất ngập nước, đề cử và bảo tồn các vùng đất ngạp nước có tầm quan trọng quốc tế.

Đầu tháng Ba năm 2009, một cuộc hội thảo bàn tròn và thăm quan học tập cho cán bộ quản lý nhà nước và các tổ chức xã hội dân sự từ Campuchia, Malaysia và Việt Nam đã được tổ chức tại Thái Lan nhằm chia sẻ kinh nghiệm thực hiện công ước Ramsar. Chuyến thăm quan này do BirdLife International cùng với Cục Chính sách và Quy hoạch Tài nguyên và Môi trường (Cơ quan Thẩm quyền Hành chính đối với Công ước Ramsar (RAA) của Thái Lan) và Hội Bảo tồn Chim Thái Lan (BCST, BirdLife tại Thái Lan) tổ chức. Lý do mà BirdLife chọn Thái Lan làm địa điểm họp và thăm quan học tập là do đây là quốc gia có những cam kết mạnh trong việc thực hiện Công ước Ramsar, có tiến trình đề cử các Khu Ramsar tốt, và chính quyền trung ương và địa phương có các chương trình bảo tồn đất ngập nước rất tích cực.

Hội thảo bàn tròn đã đã thống nhất về các ưu tiên trong thực hiện Kế hoạch Chiến lược 2009-2015  và Chương trình Truyền thông, Giáo dục, Tạo dựng Sự tham gia và Nhận thức (CEPA) của Công ước Ramsar. CEPA là một công cụ hỗ trợ việc thực hiện Công ước ở mọi cấp từ cấp độ từng khu đến cấp độ quốc tế. Hội thảo cũng cũng tìm kiếm các cánh thức đảm bảo việc thực hiện Công ước ở cấp độ quốc gia một cách bền vững bao gồm cả cơ chế tài chính bền vững và đề xuất thể chế (cơ quan đầu mối quốc gia và ủy ban đất ngập nước quốc gia). Các đại biểu cũng trình bày kế hoạch đề cử Khu Ramsar mới cho từng quốc gia, ưu tiên hiện thời là Tràm Chim tại Đồng bằng sông Cửu Long (điểm trú chân quan trọng nhất của Sếu đầu đỏ Grus antigone tại Việt Nam), Preak Toal (một vườn chim rất lớn ở vùng Biển Hồ Campuchia) và một số điểm quan trọng ở vịnh Trong (Inner Gulf) của Thái Lan.

"Chúng tôi mong các quốc gia có thể học tập được kinh nghiệm của Thái Land trong việc thu hút sự ủng hộ và tuyên truyền về lợi ích của việc đề cử các Khu Ramsar" - Simba Chan, BirdLife International

Trong chuyến thăm quan học tập, các đại biểu tham gia được thăm quan vịnh Trong, phía nam thủ đô Băng Kốc của Thái Lan. Đây là nơi BCST đã thực hiện các dự án bảo tồn đất ngập nước, làm việc với các nhóm và cộng đồng địa phương, khuyến khích việc đề cử khu Ramsar. Các đại biểu được thấy người dân đã có nhận thức tốt về tầm quan trọng của việc sử dụng bền vững tài nguyên đất ngập nước và mong muốn đề cử khu vực của mình thành khu Ramsar. BCST đã hỗ trợ các hoạt động của các Nhóm Bảo tồn Địa phương tại Khok Kham, một điểm trú đông quan trọng của loài đang Rất Nguy cấp trên toàn cầu là Rẽ mỏ thìa Eurynorhynchus pygmeus. Các đại biểu cũng được nghe các nhóm địa phương nói về nhận thức của họ đối với việc đề cử khu Ramsar và các vấn đề mà họ đang phải đối mặt.

Ngày thăm quan thứ hai, các đại biểu đã đến Vườn Quốc gia Khao Sam Roi Yot, hiện đã được quản lý như một Khu Ramsar, nhưng việc đề cử cũng đã từng gặp nhiều khó khăn và đây là bài học mà các quốc gia khác có thể áp dụng. Các đại biểu được thấy tầm quan trọng của việc liên hệ giữa những người làm bảo tồn và cộng đồng địa phương. Hợp tác chặt chẽ và liên tục với cộng đồng địa phương có thể giúp họ thay đổi nhận thức về việc bảo vệ khu đất ngập nước của mình. "Lý do chính để chúng tôi tổ chức hội thảo bàn tròn và chuyến thăm quan này là để các đại biểu hiểu một cách đầy đủ về kế hoạch chiến lược mới và về CEPA, cũng như xây dựng các chương trình phối hợp giữa các đối tác BirdLife và RAA tại các quốc gia tham gia dự án", ông Simba Chan, Chuyên viên Cao cấp, Chương trình Bảo tồn của Văn phòng BirdLife châu Á, phát biểu. " Chúng tôi mong muốn các quốc gia có thể học hỏi từ trong việc thu hút sự hỗ trợ và tuyên truyền về lợi ích của việc đề cử các Khu Ramsar nhờ kinh nghiệm của Thái Lan qua việc đề cử 11 khu Ramsar trong thời gian qua."

Hội thảo và thăm quan học tập là một phần trong dự án tăng cường sự hợp tác trong thực hiện Công ước Ramsar ở Đông Nam Á do Quỹ Sáng kiến Darwin của Anh Quốc, Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Keidanren và Bộ Môi trường Nhật Bản tài trợ.

Nguồn: BirdLife International http://www.birdlife.org/news/news/2009/03/ramsar_meeting.html [1]